العلامة المجلسي

439

عين الحيات ( فارسى )

[ تنوير و توضيح برخى مطالب ديگر در ادامه فقرات شريفه سابقه ] چون اكثر مطالب اين فقرات شريفه سابقا به وضوح پيوسته بقيّهء مطالب را به نور چند مصباح ايضاح مىنمايد . مصباح اوّل در مذمّت تكبّر است قدرى از اين مطلب در بيان معنى تواضع مذكور شد ، بدان كه تكبّر بدترين صفات ذميمه است ، و موجب مذلّت دنيا و آخرت مىگردد ، و كفر و عناد كفّار هر قومى از روى تكبّر صادر شده است ، و اوّل معصيتى كه خدا را كردند معصيت شيطان بود كه تكبّر كرد از سجدهء حضرت آدم و ملعون ابد شد . چنانچه حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در خطبهء قاصعه مىفرمايد : حمد و سپاس خداوندى را كه لباس خود گردانيد عزّت و كبريا را ، و اين دو صفت را از براى خود اختيار نمود ، و قورق خود گردانيد و بر غير خود حرام كرد ، و اين دو صفت را از براى خود برگزيد ، و لعنت خود را مقرّر ساخت براى كسى از بندگان كه با او در اين دو صفت منازعه نمايد . پس اوّل مرتبه در اين باب ملائكه را امتحان فرمود ، با اينكه عالم بود به آنچه در دلهاى ايشان مخفى بود پس فرمود : من بشرى خلق مىكنم از گل ، پس هرگاه خلقت او را درست كنم ، و از روح خود بدمم در او ، همه از براى او سجده كنيد از روى تعظيم ، پس ملائكه همه سجده كردند ، به غير ابليس كه حميّت او را دريافت ، و افتخار كرد بر آدم به خلق خود ، و تعصّب كرد بر آدم به اصل خود كه اصل من از آتش است ، و اصل آدم از خاك است ، و من از او بهترم ، پس و اللّه كه او پيشواى متعصّبان شد ، و سلف متكبّران گرديد ، كه اوّل مرتبهء اساس تعصّب را او